Ryzyko zawodowe – co to jest?

prace wysokościowe obarczone są ryzykiem wypadku

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że podejmując się konkretnego zawodu objętego ryzykiem zawodowym, jego życie może zmienić się diametralnie, jeśli wydarzy się wypadek przy pracy lub nastąpi diametralnie ciężki uszczerbek na zdrowiu z powodu szkodliwych warunków pracy. O tyle warto sobie zdawać z tego sprawę, że poza naszym zdrowiem i życiem, ryzyko pracy w danym zawodzie będzie miało również wpływ na inne sfery naszego życia.

Czym jest ryzyko zawodowe?

Według Ministerstwa Pracy, ryzyko zawodowe jest to pojęcie, w którym mieści się prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń niepożądanych związanych z wykonywaną pracą. Najczęściej skutki te są widoczne w postaci wystąpienia konkretnej choroby, lub realnego zagrożenia zdrowia lub życia pracownika. A choroba zawodowa jest wpisana w zawód, natomiast uszczerbki na zdrowiu są ryzykiem zawodowym, wynikającym z podejmowania pracy w konkretnej branży.

Wśród czynników wpływających na ryzyko zawodowe są w szczególności:

  • wypadki przy pracy
  • choroby
  • choroby zawodowe
  • stan zdrowia pracownika
  • czynniki szkodliwe i niebezpieczne
  • stan BHP miejsca pracy
  • kwalifikacje pracownika i inne

Kto ocenia ryzyko zawodowe?

O tym, kto w danej firmie jest dedykowany do oceny ryzyka zawodowego, decydować powinien pracodawca. Zgodnie z prawem, taką decyzję powinien skonsultować z pracownikami. Z reguły są to pracownicy zajmujący się BHP w firmie. W przedsiębiorstwach, gdzie pracuje powyżej 100 pracowników, jest obowiązek wynikający z ustawy, że na miejscu musi być pracownik służby BHP. A tam gdzie zatrudnia się do 100 osób, wystarczy wyznaczony do takiej służby pracownik. Są też sytuację, że nie ma kto ocenić ryzyka zawodowego, wówczas korzysta się z usług specjalistów spoza zakładu pracy. W małych firmach bywa i tak, że to sam pracodawca podejmuje się tego zadania.

W bardzo dużych firmach ryzyko oceniają dedykowane i tworzone w tym celu zespoły pracownicze, w których skład mogą wchodzić:

  • przedstawiciele zarządu firmy
  • pracownicy
  • specjalista ds. BHP
  • specjalista badający natężenie czynników szkodliwych w danej branży.

Do takiego zespołu często również jest niezbędny lekarz medycyny pracy, który uczestniczy w ocenie ryzyka zawodowego.

praca spawacza wiąże sie z ryzykiem zawodowym

W jaki sposób ocenia się ryzyko zawodowe?

Po stronie pracodawcy jest ocena zagrożeń, jakie mogą wystąpić podczas wykonywania pracy na konkretnym stanowisku, które jest narażone na szereg czynników szkodliwych.

Zwykle określa się, jaki jest stan zdrowia pracownika, zwraca się uwagę na ciśnienie, sprawność manualną, oczy, słuch, czy układ stawowo- kostny. Następnie zwyczajowo bada się czy pracownik będzie narażony na kontakt z narzędziami lub środowiskiem, które może zagrażać jego zdrowiu lub nawet życiu.

A ocena ryzyka zawodowego będzie polegała na zidentyfikowaniu czy pracownik jest w stanie zachować szczególną ostrożność, aby nie ulec wypadkowi przy pracy. Będzie również polegać na ocenie środowiska z całym zapleczem materiałowo- narzędziowym, w którym będzie wykonywał swoje obowiązki.

Jakie zawody są objęte ryzykiem- kto jest narażony na wypadek przy pracy?

Wśród zawodów objętych ryzykiem zawodowym są takie zawody jak:
Górnik, pielęgniarka, pracownik socjalny, budowlaniec, mechanik samochodowy i wiele innych.

W każdym z tych przykładowych zawodów będą zupełnie inne czynniki zagrożenia wpływające na ocenę ryzyka zawodowego, ale tak samo poważne i ciężkie w skutkach, jeśli wystąpią.

Ocena ryzyka ma na celu zatem zapewnienie pracownikom ochrony, która będzie skuteczna i do minimum ograniczy poziom zagrożenia, które może wystąpić w związku z wykonywaniem pracy na konkretnym stanowisku.

Jak obniżyć ryzyko zawodowe?

Tak, jest to możliwe. Wystarczy spróbować ograniczyć skutki wystąpienia zagrożeń związanych z danym stanowiskiem pracy. Będą to działania różne, od tych które są związane z techniką, organizacją lub samymi pracownikami.

Ważne jest również by zwiększać możliwości zastępowania niebezpiecznego- bezpieczniejszym. Ta reguła ma zwłaszcza zastosowanie w pracach związanych z zagrożeniami wynikającymi z kontaktów z substancjami toksycznymi- chemicznymi.

Podobnie ma się rzecz związana z zastępowalnością starych, zużytych narzędzi, parków maszynowych- nowoczesnymi urządzeniami i narzędziami do pracy. Taka wymiana nie zawsze jest możliwa jednorazowo w całym zakładzie pracy, ale jeśli będzie dobrze zaplanowana i podzielona na etapy, to skutki mogą być tylko lepsze, niż gdyby nic nie zostało wymienione.

W dalszej kolejności obniżyć ryzyko może również zastosowanie środków ochrony zbiorowej. Na przykład strefy ochronne wokół maszyn, barierki, wentylacja czy wyciszenie.

I na samym końcu warto wspomnieć, że ryzyko zawodowe mogą również zmniejszyć same zmiany w organizacji. Normy wprowadzone w firmie będą obowiązywały każdego, a niedostosowanie się do nich zwolni pracodawcę z odpowiedzialności, jeśli pracownik nie będzie ich przestrzegał. Pamiętajmy o zagrożeniach, bowiem ich wpływ może zadecydować o całym naszym życiu i zdrowiu.