Kiedy ponosimy odpowiedzialność finansową za długi współmałżonka?

Decydując się na zawarcie związku małżeńskiego, mogą się pojawić sygnały, żeby chronić majątek osobisty przed odpowiedzialnością finansową za współmałżonka. Może to wynikać chociażby z prowadzonego biznesu lub  niegospodarnego trybu życia. Jak zadbać o własne bezpieczeństwo i czy zawsze jest to możliwe? O tym piszemy niżej.

Wspólnota majątkowa, czy ma wpływ na odpowiedzialność i co to takiego?

Polskie ustawodawstwo dopuszcza wciąż automatyczną instytucję wspólnoty majątkowej, która powstaje przy zawarciu związku małżeńskiego na terenie RP. A co się z tym wiąże? Naturalnie ponoszenie ryzyka odpowiedzialności finansowej  za współmałżonka. Będzie się tak działo w sytuacjach, gdy  jeden z małżonków zaciąga zobowiązania, a następnie ich nie spłaca ( w przypadku wyrażenia zgody na zobowiązanie przez drugiego małżonka) lub z tytułu niegospodarności np. skłonności do hazardu, czy przeszacowania wydatków. Należy pamiętać, że wszystko, co małżonkowie nabędą w trakcie trwania małżeństwa, wejdzie w skład wspólnego majątku.

Kiedy małżonek ponosi odpowiedzialność finansową za długi drugiego małżonka?

Pytanie jest dość złożone a odpowiedź nie musi być jednoznaczna. Ponieważ przy wielu decyzjach dotyczących odpowiedzialności finansowej współmałżonka, wymagana jest zgoda i wskazuje to kodeks  prawa rodzinnego i opiekuńczego. Pośród istotnych decyzji w małżeństwie, na które zgodę muszą wyrazić małżonkowie, można  wymienić  zakup albo sprzedaż nieruchomości, czy firmy lub darowiznę z majątku wspólnego. Ale są też sytuacje, w których nie potrzeba zgody, np. w każdej sytuacji, gdy będzie to dotyczyło zaspokajania potrzeb rodziny. Tutaj sytuację ratuje orzecznictwo sądów polskich i wskazuje koszty związane np. z zakupem żywności, okrycia, czy też niezbędnymi opłatami za comiesięczne media. Można próbować powoływać się na lekkomyślność w wydatkach współmałżonka i wnioskować o zwolnienie z zaciągniętych przez niego zobowiązań w tym zakresie, ale nie mamy pewności czy sąd się  przychyli do naszego wniosku.  Zaś takie czynności, jak zakupy na raty, będą również skuteczne, pomimo braku zgody drugiego małżonka. Ważnym faktem jest, iż brak zgody nie blokuje żadnej egzekucji długów, z niektórych składników majątku wspólnego, ale przynajmniej nie z osobistego.

Intercyza – czy to dobre wyjście, by uchronić się przed długami?

Zdecydowanie jest to jedno z najlepszych zabezpieczeń, jakie może poczynić przyszły małżonek, aby zabezpieczyć się przed odpowiedzialnością finansową za współmałżonka. Jej podpisanie skutkuje tym, że to wszystko, co każde z małżonków wypracuje w trakcie trwania małżeństwa, będzie stanowiło ich majątek osobisty. Aby umowa intercyzy miała moc prawną, należy ją spisać przed notariuszem, który poświadczy jej ważność. Warto zwrócić uwagę, że nie zawsze taka umowa jest potrzebna, ale jest świetnym rozwiązaniem m.in. w sytuacji, gdy współmałżonek prowadzi biznes, zwłaszcza taki, który może nieść za sobą ryzyko utraty płynności finansowej. Zawarcie takiej umowy nie oznacza oczywiście, że nie można jej odwołać. Oczywiście można cofnąć takie wspólne oświadczenie o rozdzielności w każdym czasie, nawet po wielu latach od zawarcia związku małżeńskiego.

Inne sposoby uniknięcia długów po współmałżonku

Widzimy, że temat zabezpieczania się przed odpowiedzialnością finansową za współmałżonka jest bardzo istotny, gdyż w dzisiejszym świecie ze wszystkich stron otacza nas niekończąca się konsumpcja. Za tym idzie potrzeba posiadania wielu rzeczy czy korzystania z wielu usług, a przecież nie na wszystko wystarczy nam środków. I tutaj pojawiają się potrzeby zabezpieczeń przed chociażby lekkomyślnym podejmowaniem zobowiązań przez współmałżonka. Jednym ze sposobów, by wspólnota majątkowa ustała jest wystąpienie do sądu o separację. Tylko taka, oficjalnie ogłoszona przez sąd, będzie miała moc prawną. I od momentu jej ogłoszenia, małżonkowie żyją na własny rachunek i sami odpowiadają za swoje zobowiązania.

Za jakie zobowiązania odpowiadają małżonkowie wspólnie?

Istnieją takie zobowiązania, od których małżonek nie może uciec i będzie ponosił odpowiedzialność finansową również za współmałżonka. Jakie to zobowiązania? Mianowicie chodzi o zabezpieczenie tych wszystkich dóbr i przestrzeni, bez których małżeństwo, jako rodzina nie mogłaby funkcjonować w normalnym społeczeństwie. Wśród nich możemy wymienić m.in.:

  • opłaty za media ( prąd, gaz, woda)
  • rachunki za czynsz mieszkaniowy
  • nakłady jakie trzeba poczynić na wychowanie dziecka
  • artykuły spożywcze
  • odzież i obuwie itd.

W tych wszystkich przypadkach, małżonkowie odpowiadają za nie wspólnie za zobowiązania i wydatki, jakie poczynili.